Mów do mnie CIAŁEM… ;-)

 

Mowa ciała zwana jest komunikacją niewerbalną, językiem gestów, synergoligią oraz behawiorystyką. To próba interpretacji naszych zachowań, wyjaśnienia ich celu oraz powodu, dla którego wykonujemy dane gesty. W skrócie ludzie chcą poznać ich głębszy sens, gdyż dzięki nim możemy sterować wrażeniem oraz lepiej rozumieć rozmówców. Samo stwierdzenie mowa ciała jest dość mylne, bo sugeruje inny język, niezwiązany z tym werbalnym, co jest błędnym twierdzeniem. Bez języka mówionego nie było by tak bogatego języka ciała a nasza mowa nie była by tak bogata bez naszych gestów.

Każdego dnia wykonujemy dziesiątki tysięcy gestów. Część z nich pomaga nam, wybijając rytm naszej wypowiedzi, inna kategoria gestów uspokaja nas a jeszcze inna informuje inne osoby o naszym stanie emocjonalnym, o potrzebie pomocy, czy radości, której celem jest pokazanie korzystnych wzorców społecznych. Jeżeli czegoś bardzo pragniesz Twoje gesty będą obszerne i otwarte, jeżeli czegoś unikasz Twoje gesty będą oszczędne i wycofane.

Gesty można podzielić na dwie nadrzędne kategorie. Gesty nabyte ewolucyjnie oraz gesty nabyte w procesie socjalizacji, czyli takie, których się nauczyliśmy. Ewolucyjnie nabyte gesty są związane z odruchami pierwotnymi takimi jak: strach, radość, rozpacz, smutek, obrzydzenie itp. Za to gesty nabyte to emblematy, pantomimy, mimikry i autoadaptatory. Z gestami nabytymi ewolucyjnie, będziemy mieli do czynienia na każdej szerokości geograficznej, niezależnie czy dana grupa miała kontakt z kulturą globalną czy była wyizolowana gdzieś w dżungli równikowej. Za to gesty nabyte, to gesty, które będą się różniły z zależności od miejsca, religii czy danej kultury.

Co z tym językiem?…

Niestety jest to bardzo odległa przeszłość, do której w sensie dowodowym nie będziemy mieć dostępu, z prostego powodu, ludzie z tamtego okresu nie potrafili ich tworzyć, to co potrafili nam przekazać to jedynie proste rysunki naskalne. Jedną z teorii, która wydaje mi się bardzo trafna, jest koncepcja powstania pierwszych melodyjnych okrzyków w reakcji na okiełznanie ognia. Dzięki ogniu ludzie z istot totalnie dziennych mogli przestawić się na życie nocne, w tym polowanie czy obronę odsłoniętych siedlisk. Problem pojawił się, gdy okazało się, że dotychczasowa komunikacja gestami i mimiką przestała być skuteczna w warunkach ciemności i konieczne było wymyślenie sposobu komunikacji, do którego nie potrzebuje się gestów i jest rozpoznawalny nocą. Tak też powstały pierwsze melodyjne okrzyki, z których powstał później język.

Po co Ci wiedza o mowie ciała?

Pierwszym traktatem na temat ludzkich gestów i mowy ciała „L’Arte de’ Cenni” Giovanniego Bonifaccia (1616) był próbą opisania wszystkich możliwych ruchów ciała. Bonifaccio uważał bowiem, że znaki ciała znacznie lepiej oddają uczucia i intencje niż słowa, że (opanowawszy te znaki) można sterować wrażeniem wywieranym na innych. Jest to bardzo trafne stwierdzenie i 400 lat po jego wypowiedzeniu jest nadal aktualne. Obecnie mowę ciała wykorzystuje się w: siłach sprzedaży, służbach granicznych, służbach mundurowych, ochronie zdrowia, edukacji i wielu innych. Dziś obserwujemy rewolucję technologiczną, której mowa ciała jest bardzo istotnym fragmentem. Ostatnio coraz więcej aplikacji i systemów wizyjnych jest wyposażona w oprogramowanie do odczytywania emocji czy zachowań.

Wiedza na temat mowy ciała daje przewagę, bo zdradza ukryte emocje oraz intencje rozmówców ale i daje narzędzie, za pomocą, którego jesteśmy w stanie sterować wrażeniem oraz zachowaniem innych.

Gesty, gesty, gesty…

Oto podział, który jest najpopularniejszym podziałem gestów i jest bardzo przydatny w kontekście nauki odczytywania mowy ciała oraz zrozumieniu, że większość gestów pomaga nam się po prostu wypowiadać oraz komunikować. Opisany tu podział został zaproponowany przez dr Paula Ekmana oraz dr Wallace Friesen.

Emblematy – są to substytuty dla słów oraz stwierdzeń. Nie potrzebują dalszego dookreślania słownego. Są pełnym komunikatem samym w sobie. Przykładem emblematów może być ruch palca wskazującego, którym kogoś przywołujemy, kółko z kciuka i palca wskazującego oznaczające „OK”. Uwaga, emblematy są warunkowane kulturowo i mogą znaczyć coś odmiennego w różnych kulturach. Gest OK jest gestem obraźliwym w Iranie, Afganistanie, Nigerii oraz we Włoszech.

Regulatory – są oczywistym i prostym narzędziem, służącym do regulowania konwersacji. Za pomocą ruchów regulujących wyznaczamy osobę, która ma mówić, jako pierwsza, regulatorem jest uniesienie ręki w celu włączenia się do dyskusji. Ponadto takie gesty jak: ziewanie oznaczające znudzenie dyskusją, patrzenie w podłogę, mające na celu uniknięcie konwersacji oraz kręcenie głową, jako odmowa wypowiedzenia się.

Ilustratory – są dopełniaczami języka. Gdy jesteśmy głodni masujemy się po brzuchu, gdy przeczymy czemuś kręcimy głową w poziomie, a gdy się z czyś zgadzamy w pionie. Dodatkowo ilustratory możemy podzielić na: ruchy diakrytyczne – wskazujące za pomocą dłoni istotny fragment wypowiedzi, ruchy rytmiczne – mające na celu wybijać rytm wypowiedzi oraz piktografy – które ilustrują opisywane przez nas osoby lub rzeczy.

Adaptatory – zwane manipulatorami, autoadaptatorami, gestami autouspokajającymi. Ich zadaniem jest podniesienie komfortu emocjonalnego poprzez gesty mające uspokoić ich autora oraz rozluźnić jego napięcie. Przykładami adaptatorów jest pocieranie szyi, obgryzanie paznokci, ssanie oprawek od okularów, dotykanie i pocieranie nosa.

Czego szukasz w mowie ciała…?

Istnieją tysiące wskazówek mowy ciała. Gdybyśmy mieli na samym początku dać wskazówkę, to rekomendujemy skupić się na 2 zestawach zachowań. Chodzi oczywiście o komfort oraz dyskomfort. Wydaje się proste, jednak większość ludzi będzie starało się maskować stan dyskomfortu, aby nie wzbudzać negatywnych emocji w odbiorcy komunikatu. Wiedza z tego zakresu może się przydać, by lepiej wpływać na innych za pomocą własnej mowy ciała oraz umożliwić wychwycenie elementów komunikatu, które mogą negatywnie wpływać na odbiorcę, który zamyka się na dane kwestie.

Komfort – osoba czująca się komfortowo będzie siedziała swobodnie oraz wygodnie, będzie spokojna i usłyszysz to w głosie, i zobaczysz w otwartej postawie. Zwróć uwagę na dłonie czy poruszają się swobodnie, czy są przytrzymywane lub schowane. Jeżeli swobodnie kreślą kształty w powietrzu wszystko jest w porządku. Ponadto zwróć uwagę na nogi, czy są skierowane ku rozmówcy czy może skrzyżowane i skierowane ku wyjściu? Zwróć uwagę na oddech, czym szybszy oddech tym więcej emocji. Po dłuższym czasie osoby czujące się komfortowo będą naśladowały nieświadomie, niektóre gesty rozmówcy, na które warto zwrócić uwagę.

Dyskomfort – urywane zdawkowe komunikaty, brak kontaktu wzrokowego, przyspieszony oddech, brak interakcji, postawa zamknięta, ograniczona ostra gestykulacja lub jej brak, odsuwanie ciała od rozmówcy. Zakrywanie nadgarstków, szyi oraz brzucha. Ostra, sztywna postawa nacechowana adaptatorami typu: pocieranie nosa, dotykanie szyi, masowanie dłoni świadczą o kompensacji dyskomfortu.

Podstawą jest umiejętność odróżniania obu stanów i reakcji z nimi związanymi.

Powodzenia! 🙂

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


*